Witam wszystkich ósmoklasistów i zapraszam na kolejną, już ósmą, lekcję na odległość.
Dzisiaj poćwiczymy pisanie reakcji spalania alkanów.
T: Reakcje spalania alkanów.
Na ostatniej lekcji omawiałam reakcje spalania na przykładzie metanu.
Wiemy już, że metan może się spalać na trzy różne sposoby, a wszystko zależy od ilości tlenu w otoczeniu reakcji.
Przypomnę:
•	spalanie całkowite- zachodzi gdy tlenu jest pod dostatkiem i wtedy powstaje CO2 i  H2O
•	półspalanie(niecałkowite) – zachodzi, gdy ilość tlenu jest niewystarczająca i wtedy powstaje  CO (czad) i                   
                                                                                                                                                                   H2O
•	spalania niecałkowite- gdy tlenu jest bardzo mało, powstaje wówczas C (sadza) i H2O

I tak samo jak metan spalają się wszystkie inne węglowodory nasycone, czyli alkany.
Alkany pozyskuje się w dużej części z ropy naftowej, która jak wiecie, jest łatwopalna. I wszystkie jej składniki, czyli w większości węglowodory, również.
Omówię reakcje spalania dla dwóch alkanów i powiedzmy, że jeden przykład zostawię dla was.
1.Reakcje spalania etanu C2H6 :
a)spalanie całkowite    C2H6   +   O2   →   CO2  + H2O
-zaczynamy od węgla: po lewej są 2at. dlatego przed CO2 trzeba postawić 2
C2H6   +   O2   →   2CO2  + H2O  węgiel załatwiony!  
  
-teraz wodór: po lewej jest 6at, a po prawej tylko2, więc przed wodą trzeba postawić 3 (2 * 3 daje 6 ) i mamy:
C2H6   +   O2   →   2CO2  + 3H2O  wodór z głowy!

-na końcu zawsze dobieramy tlen: sprawdzamy ile go jest po stronie prawej i tyle samo musimy zrobić po lewej.
Widać, że po prawej jest 7at. tlenu (4 w dwóch cząsteczkach 2CO2 i 3 w trzech cząst. 3H2O), czyli po lewej też musi być 7at. tlenu.
Ponieważ po lewej mamy tlen w dwuatomowych cząsteczkach O2, to aby było 7 sztuk potrzeba 3,5pary (tak jak rękawiczki, żeby mieć 7sztuk musimy mieć 3,5pary- zgadza się?), czyli wpisujemy do reakcji:

C2H6   +   3,5O2   →   2CO2  + 3H2O   a żeby pozbyć się połówki, która nie wygląda najlepiej, mnożymy wszystkie duże liczby (współczynniki) przez dwa!

2C2H6   +   7O2   →   4CO2  + 6H2O   i załatwione!!   
przeliczcie, czy wam się zgada:  po obu stronach jest:  po 4C, 12H,  14O   uff! koniec!

b)półspalanie    C2H6   +   O2   →   CO   + H2O
-najpierw węgiel, tak jak poprzednio, są 2 at. po lewej, tyle samo robimy po prawej
C2H6   +   O2   →   2CO   + H2O

-teraz wodór, po lewej jest 6at. czyli po prawej przed H2O musi być 3
C2H6   +   O2   →   2CO   + 3H2O

-na końcu tlen, po prawej jest 5at. (czyli znowu 5rękawiczek, czyli 2 i pół pary) a więc 2,5cząsteczki
  C2H6   +   2,5O2   →   2CO   + 3H2O /2    obie strony mnożymy przez dwa
2C2H6   +   5O2      →   4CO   + 6H2O   koniec!!!   sprawdzamy:  4C, 12H, 10O

c)spalanie niecałkowite   C2H6   +   O2   →   C   + H2O
~~dwa pierwsze kroki tylko powtarzamy (we wszystkich spalaniach będą same same)
-najpierw węgiel, tak jak poprzednie, są 2 at. po lewej, tyle samo robimy po prawej
C2H6   +   O2   →   2C   + H2O

-teraz wodór, po lewej jest 6at. czyli po prawej przed H2O musi być 3
C2H6   +   O2   →   2C   + 3H2O
-na końcu tlen, po prawej są tylko 3at.czyli 1,5 cząsteczki (bo 3 rękawiczki to 1 i pół pary)
 C2H6   +  1,5 O2   →   2C   + 3H2O /2
2C2H6   +  3 O2     →   4C   + 6H2O

JEŻELI TERAZ PORÓWNAMY WSZYSTKIE TRZY PROCESY SPALAŃ, TO OKAŻE SIĘ, ŻE RÓŻNICE SĄ TYLKO NA TLENIE!

2C2H6   +  7O2   →   4CO2  + 6H2O   
2C2H6   +  5O2   →   4CO   + 6H2O   
2C2H6   +  3 O2  →   4C      + 6H2O    ilość tlenu maleje idąc od spalania całkowitego do niecałkowitego

2.Reakcje spalania propanu C3H8 :     (będzie łatwiej)
a)spalanie całkowite    
C3H8  +  O2  →  CO2   +   H2O   po lewej są 3C i 8H, czyli tyle samo robimy po prawej:
C3H8  +  O2  → 3CO2  +  4H2O           
-pozostaje tlen: najpierw zawsze prawa!  jest 10at.O        (3 w 3CO2 i 4 w  4H2O )      tyle samo robimy po lewej
C3H8  +  5O2  → 3CO2  +  4H2O       (5O2   to 5 cząst, tlenu w każdej 2atomy czyli w sumie 10sztuk atomów)  
koniec!      sprawdzamy:  po obu stronach mamy 3at.C, 8H,  10O

b)półspalanie     już wiemy, że różnica będzie tylko na tlenie, czyli przepisujemy prawą stronę, a myślimy tylko nad tlenem, ile będzie O2
C3H8  +  O2  → 3CO  +  4H2O            oczywiście teraz zamiast CO2 powstaje CO
mamy 7at.tlenu po prawej, czyli 3,5 pary, a więc
C3H8  +  3,5O2  → 3CO  +  4H2O    / całe równanie razy dwa i mamy:
        
2C3H8  +  7O2  → 6CO  +  8H2O        sprawdzamy:  6C, 16H , 14O

c)spalanie niecałkowite             i znowu po prawej duże liczby bez zmian i oczywiście zamiast CO tylko C
C3H8   +  O2   → 3C  +  4H2O     tlenu po prawej są 4at. czyli 2cząsteczki (bo każda cząsteczka to 2 atomy)  
i tyle samo robimy po lewej:  
C3H8  + 2O2  → 3C  +  4H2O        (3C, 8H, 4O)

Musicie się w to dokładnie wczytać. Samodzielnie, na brudno spróbować zrobić te reakcje, a dopiero potem zadanie, które zadaję.

ZAD. Napisz reakcje wszystkich trzech rodzajów spalań  pentanu C5H12

POWODZENIA!
Lekcję proszę, jak zawsze, przepisać lub wkleić do zeszytu (jeżeli przepisujecie, to darujcie sobie ten mój komentarz). Zadanie przesyłamy tym razem do czwartku 30.kwietnia. 
Wcześniej, jeżeli będziecie mieli jakieś problemy, to czekam na pytania.
pozdrawiam!
R.F.
ps. Kończy się miesiąc, to ostateczny termin na likwidację zaległości, czekam na kilku opornych.